De afgelopen paar jaar heb ik zoveel Duits gelezen, gesproken en gehoord dat ik me er soms op betrap in het Duits over iets na te denken. Nog steeds niet grammaticaal correct. Zelfs wanneer ik niet luidop spreek, frommel ik in mijn gedachten naamvalsuitgangen weg. De afgelopen weken ben ik volop bezig geweest met … Doorgaan met het lezen van Heimat als nachtmerrie
Wat is een ‘Tatsachenroman’, vroeg ik me af toen ik de achterflap van Eugen Ruge’s nieuwste roman Metropol (2019) las. Een ‘feitenroman’? Het is natuurlijk niet moeilijk om te bedenken dat het daarbij gaat om een roman (begrepen als: fictioneel verhaal) gebaseerd op historische feiten (begrepen als: waarheid?). Zoiets als een historische roman, denk ik, … Doorgaan met het lezen van Feitenroman
Als ik terugrijd vanuit Berlijn naar Gent ruik ik de sigarettenrook van de avond daarvoor. Achter mijn stoel hangt mijn in de Humana gekochte 'sakko' van Christian Berg, en hij ruikt alsof hij toebehoort aan de kettingroker die ik ooit was. Ik verbeeld me dat ook uit mijn haar sigarettenrook opstijgt. Mijn keel is rauw. … Doorgaan met het lezen van Dagen in Berlijn 14: Zur Insel
Hier in Berlijn gaat om vier uur ’s middags de zon onder. In de grote winkelstraten hangen alweer lichtslingers onder de arcaden en in Dussmann staat een grote kerstboom. Her en der in de stad bereidt men zich voor op kerstmarkten, terwijl in de Edeka op de Sundgauer Straße al minstens een maand Lebkuchen in … Doorgaan met het lezen van Dagen in Berlijn 13: Brel en Demarczyk
Het Cosima-Filmtheater ligt aan de Varziner Platz, vlakbij de ingang van S-Bahnhof Bundesplatz. Als ik binnenkom heb ik, net als bij Moviemento destijds, het gevoel in een andere tijd te stappen — niet in een kraakpand uit de jaren tachtig, maar in een provinciale bioscoop uit de jaren zestig. Ik wil een flesje chocomel. Ik … Doorgaan met het lezen van Dagen in Berlijn 12: Fragebogen
De meeste Berlijners lopen snel. Grote passen. Op S-Bahnstations word ik links en rechts voorbijgelopen, ook door wat me leeftijdsgenoten lijken te zijn, of zelfs door kranige nog oudere lieden dan ik. Ik kijk altijd wat meewarig naar joggende mensen, naar mensen die in de vele parken die Berlijn rijk is aan allerlei daar opgestelde … Doorgaan met het lezen van Dagen in Berlijn 11: Pflicht
Soms hangt er nevel boven de sporen van S-Bahnhof Sundgauer Straße. En als ik vanuit Charlottenburg via Nikolassee terugspoor naar waar ik nu al weken verblijf, heb ik zelfs wel eens het gevoel dat ik Berlijn uitrijd. Alsof ik zelfs hier niet meer ben. Het stuk van station Grunewald naar Nikolassee moet één van de … Doorgaan met het lezen van Dagen in Berlijn 10: Nevel
Bij de Brandenburger Tor is men er klaar voor: de viering van dertig jaar Mauerfall morgen. Er zijn podia gebouwd, de Brandenburger Tor is vanaf de Straße des 17.Juni nog nauwelijks te zien. Boven het wegdek hangt een in de wind ritselend en bewegend tapijt van meer dan 100.000 beschreven stukjes zeildoek. Het is een kunstwerk … Doorgaan met het lezen van Dagen in Berlijn 9: De Unrechtstaat en Badass Female Guitarists
Moviemento is een kleine bioscoop op de Kottbusser Damm, op de grens van Kreuzberg en Neukölln. Men vertoont er de meer alternatieve films en documentaires, men organiseert er het Pornfilmfestival Berlin, maar ook de laatste Tarantino behoort tot het repertoire, de film waarvoor wij — vrouw, dochter en ik — gekomen zijn. Je mag ervan uitgaan … Doorgaan met het lezen van Dagen in Berlijn 8: Deckel
Het Deutsche Theater in de Schumannstraße oogt bij binnenkomst een beetje stijfjes. Het interieur in de hal, waar een man achter een standje wijn en water verkoopt, doet vermoeden dat het theater recentelijk herbouwd is in negentiende eeuwse stijl. Alles oogt nagemaakt. Dat is niet zo. Maar misschien dat de bewoners van dit theater zelf … Doorgaan met het lezen van Dagen in Berlijn 7: Drei Frauen aus Deutschland
Op de hoek van de Bergmannstraße en de Schenkendorfstraße is een antiquariaat waar je voor minder dan twintig euro nog naar huis gaat met een stapel boeken. Ik kocht er gisteren onder andere voor vijf euro de Sämtliche Werke van Friedrich Hölderlin, een dundrukuitgave, uitgegeven door Friedrich Beißner, uitgekomen bij Insel Verlag in 1961. 1343 … Doorgaan met het lezen van Dagen in Berlijn 6: Herrlich
Ik moet oppassen wat ik zeg. Per slot van rekening zit ik hier in Berlijn in een uitzonderlijke positie. Het is een soort residentie, zij het zonder ondersteuning van welk fonds dan ook maar. Een residentie als vriendendienst. Ik verzorg de planten, de post, ik houd het appartement schoon; ik bewoon, zodat de eigenaar zelf … Doorgaan met het lezen van Dagen in Berlijn 4: Blase
Over ‘Du’ en ‘Sie’ ging het. We zaten in een Indisch restaurant in Steglitz, een wijk drie S-Bahnstations van Sundgauer Straße verwijderd. Ik was die dag met Uwe Neumann en Ian Melrose meegereisd naar Zieckau, een vlekje ongeveer 90 kilometer ten zuiden van Berlijn, afhankelijk van waar je ‘Berlijn’ laat beginnen. Voor ons was het … Doorgaan met het lezen van Dagen in Berlijn 3: Sie in Zieckau
Een andere Kiez. Schönhauser Allee, de kruising met de Ebenswalder Straße, Pappel- en Kastanienallee. België is niet het enige land met hopeloos ingewikkelde kruispunten. Als ik in U-Bahnhof Ebenswalder Straße uitstap, ben ik gedesoriënteerd. Het metrostation bevindt zich daar boven straatniveau. Eenmaal op straat loop ik de verkeerde kant op. Na 500 meter dan toch … Doorgaan met het lezen van Dagen in Berlijn 2: Daniela Dahn
‘Nach Zehlendorf, was?’ vraagt iemand uit het gezelschap waarmee ik de avond heb doorgebracht in een restaurant met een hoogst onduidelijke identiteit en dito menukaart. Tex-Mex, meldt TripAdvisor, maar we zitten onder een portret van Che Guevara — eens een keer níét het beroemde Korda-portret, maar een foto die juist door de beroemdheid van Alberto … Doorgaan met het lezen van Dagen in Berlijn 1: Eigen Kiez eerst.
Eind oktober interview ik in Flagey een aantal Duitse auteurs over hun bijdrage aan het boek Eure Heimat ist unser Albtraum (Jullie heimat is onze nachtmerrie). Ik was verrast om al op de eerste bladzijde in het voorwoord te lezen dat ‘Heimat’ door de samenstelsters wordt ingevuld als het ideaal van ‘een homogene, christelijke witte samenleving, … Doorgaan met het lezen van Heimat en heimwee. In DSAvond (en de volgende dag in DS).
Sam Smith wil niet meer met hij/zij aangesproken worden maar met het genderneutrale hen/hun. Net als sommige anderen (DS 17-9) heb ik na de eerste impuls om ‘fuck you’ te roepen, het gevoel dat ik op eieren moet lopen: voorzichtig, jongen, voorzichtig. Ik ken mezelf. Ik ben in staat om te roepen: als er een … Doorgaan met het lezen van Etymologie ≠ semantiek. In DSAvond.
Over het voornemen van het Rijksmuseum in Amsterdam om de term ‘De Gouden Eeuw’ niet meer te gebruiken, is al heel wat inkt gevloeid. De mensen die het felst te keer gaan tegen die beslissing — waaronder politici met nationalistische neigingen — hebben nauwelijks ter zake doende argumenten. Natuurlijk, het Amsterdams museum had er … Doorgaan met het lezen van Over goud en fout. In DSAvond (en in de papieren versie).
Een sensitivity reader, zo lees ik in dS Avond (6/3/19), is iemand die wordt ingeschakeld door uitgeverijen om manuscripten na te lezen op “problematische inhoud”. Als ik doorlees blijkt het inderdaad te gaan om wat ik bij de eerste omschrijving al vreesde: iemand die ervoor zorgt dat de lezer een keurig opgeschoond, volgens de laatste … Doorgaan met het lezen van Sensitivity reader
IJs Likken aan een ijsje: het blijft lastig. Sex sells, zeker als het om de ijsverkoop gaat. Er zijn maar weinig merken die min of meer erotische connotaties achterwege laten wanneer ze hun ijs aan de man en/of vrouw willen brengen. Magnum, Häagen-Dazs — het is één pot nat. Maar zo kinderachtig als Ice Crime … Doorgaan met het lezen van Waar?
OPINIE Een linkse, elitaire culturo reageert Elke democratie heeft nood aan nuance dinsdag 05 februari 2013 Auteur:Marc Reugebrink EWAAR CORRIGEER E-MAIL PRINT Man leest boek in bibliotheek. ‘Culturo's hebben de neiging alles anders te bekijken.' hh Vorige1/2 Volgende Willen of niet, wie eens als ‘culturo' is bestempeld, raakt maar moeilijk van dat etiket af. … Doorgaan met het lezen van Culturo (vandaag in De Standaard)
Net nu mijn nieuwe roman in het stadium is gekomen dat het moeilijk wordt om überhaupt nog aan iets anders te denken — wakkerschieten om drie uur 's nachts en dan eindeloos liggen denken aan zinnen, aan de zinnen die moeten volgen op de vorige zinnen, en aan de zinnen die daar weer op moeten … Doorgaan met het lezen van De wereld
EEN VIS OP HET DROGE Dit jaar verscheen de achtste, herziene druk van Alessandro Baricco's essay De barbaren. Toen het boek in 2009 in het Nederlands verscheen (het verscheen oorspronkelijk in 2006) en ik een paar recensies over het boek en ook nog een interview met de auteur had gelezen, besloot ik dat ik … Doorgaan met het lezen van Deze maand in De leeswolf
En geheel onverwachts, en via een bliksembezoek (12.00 uur binnen, 12.30 uur weer buiten), nog eens op de radio over het nuttigheidsvirus en dus, op het gevaar af van de eindeloze herhaling (al kan het niet genoeg gezegd worden), nog maar eens over de gesel van deze tijd.
Gisterenavond op een wat moeilijk vindbare lokatie in Antwerpen een debat over de vraag of cultuur de media nog nodig heeft. Ik had al op voorhand bedacht dat het antwoord daarop 'ja' diende te luiden, in de verwachting dat er veel gepraat zou worden over sociale media, internet en wat dies meer zij — over … Doorgaan met het lezen van Debat (nu wel).
Gisteren na een hele dag op de weg — een retourtje Nederland om mijn oude moeder op te halen voor een weekje Gent, een rit waarbij ik me altijd weer realiseer dat als ik dezelfde afstand in zuidelijke richting was gereden, ik in de buurt van Dijon was geweest — gisterenavond nog in conclaaf met … Doorgaan met het lezen van Crisis? What crisis?
De aankondiging van het kerstessay gisteren in De Standaard (vandaag staat er exact dezelfde aankondiging in) leidde op Facebook tot een discussie over andere zaken dan waar het citaat over ging. Hoewel ook daar commentaar op kwam. Iemand (Marc Ernst) merkte bijvoorbeeld op dat degenen die de afgelopen jaren het kerstessay voor De Standaard hebben geschreven bijna … Doorgaan met het lezen van Dwaaltaal
Misschien is het omdat ik een groot stuk voor de krant aan het voorbereiden ben en daarin koste wat het kost het verongelijkte toontje wil vermijden… Misschien is het domweg dan toch de leeftijd, is nu alsnog dat moment gekomen waarop ik door het getal word ingehaald nadat ik lange tijd het gevoel heb gehad … Doorgaan met het lezen van Grumpy
Het stond alweer een week geleden in de krant: dat scholen zouden kampen met een geloofscrisis — enfin, zo stond het toch als kop in De Standaard (1 oktober). Bij nadere beschouwing bleek het vooral te gaan over organisatorische problemen bij het aanbieden van godsdienstonderwijs. De wettelijke verplichting die het officiële onderwijs (steden, gemeenten, provincies en … Doorgaan met het lezen van Laïcité nu!
Vandaag in De Standaard nog maar eens een poging gedaan om naar aanleiding van de boekenbeurs van Beijing en de aanwezigheid van een contingent Hollandse schrijvers aldaar de positie van de literaire auteur anno nu opnieuw te denken — of dan toch ten minste de spagaat te laten zien die vandaag de dag van een literair … Doorgaan met het lezen van Het Juiste Schrijverschap?
Marc Reugebrink — De Inwijkeling 