De VPRO had na VPRO Boeken nog niet genoeg van mij. Er volgde een uitnodiging voor 'Nooit meer slapen', het onvolprezen interviewprogramma dat altijd van 0.00 tot 1.00 uur 's nachts plaatsvindt. Ik geloof niet dat ik het Mediapark in Hilversum al eens bij daglicht heb gezien, want de laatste keer dat ik daar was, … Doorgaan met het lezen van Nooit meer slapen, een schrijfwet en Pompidou
Uit Duitsland komt het bericht dat de toentertijd zo riant door de regering Merkel uitgedeelde Corona-Hilfe voor kunstenaars allerhande blijkbaar massaal en integraal wordt teruggevorderd door de regering Merz. Ik kreeg het destijds bepaald warm van de toespraak die Merkel in volle coronatijd op tv hield over het immense belang van cultuur voor de samenleving, … Doorgaan met het lezen van Hoe relevant moet je zijn?
Met Trump in het Witte Huis dringt de vraag zich hernieuwd op: hoe is het in godsnaam mogelijk dat hele volksstammen kiezen voor een psychopathische narcist en in hem zoiets als de nieuwe heiland zien? De vraag wat de Duitsers ooit in Hitler zagen, is bij mijn weten ook nooit helemaal naar tevredenheid beantwoord. Ik … Doorgaan met het lezen van Vandaag in DSAvond: de mensen willen niet veranderen
Mannen… Wat moeten we toch met onszelf aanvangen? Ik vind het VIAS nu niet onmiddellijk de meest betrouwbare bron als het erom gaat de aard van de man te doorgronden, maar om de cijfers kunnen we niet heen: de man is een brokkenpiloot. Acht op de tien verkeersdoden in Vlaanderen zijn mannen. Ze zitten vaker … Doorgaan met het lezen van Vandaag in DSAvond: testosteron
Das Philosophenschiff van Michael Köhlmeier was het laatste boek dat ik in 2024 las, en pas het eerste dat ik van deze auteur lees. Het is het verhaal van de architecte Anouk Perleman-Jacob die op haar honderdste verjaardag aan de op die gelegenheid uitgenodigde schrijver vraagt of hij haar leven 'als een roman' vertellen wil. … Doorgaan met het lezen van Duizend en miljoenen
Het is inmiddels alweer jaren geleden dat ik het DDR-Museum in de Karl-Liebknecht-Straße in Berlijn bezocht. Ik herinner me niet meer of ik toen al zo op mijn qui-vive was als een paar jaar later in het Tränenpalast aan de Friedrichstraße, de bekende voormalige grensovergang. Daar vertoonde men twee filmpjes van hetzelfde voorval, één vanuit … Doorgaan met het lezen van Kinderhymne
Natuurlijk won de AfD in Thüringen, Saksen en nu ook Brandenburg. De peilingen gaven het al heel lang aan, en zelfs het feit dat de voorman in Thüringen, de infame Björn Höcke, volgens het gerecht officieel een 'fascist' genoemd mag worden, heeft velen er niet van weerhouden onverdroten zijn bolletje rood te kleuren. Nu kan … Doorgaan met het lezen van De consumens en de Landeswahlen in Duitsland
Ik heb na een week vol opinies over het recht op topless zonnen het gevoel dat ik het over borsten moet hebben. Dat ik meteen enthousiast ondersteuning wil bieden aan alle vrouwen die zonder bovenstukje op het strand en op zonneweides willen wandelen, in de zee, een meer of een zwembad willen duiken, is deels … Doorgaan met het lezen van Vandaag in DSAvond: Pleidooi voor ontbloting
In Berlijn bezocht ik een avond over ‘mannelijkheid’, of liever: ‘mannelijkheden’, zoals op de poster stond. De boekhandel zat stampvol, en de gemiddelde leeftijd leek me eerder rond de dertig, dan rond de vijftig te liggen, zoals in onze contreien bij literaire avondjes gebruikelijk is. Minstens evenveel mannen als vrouwen – ook een zeldzaamheid op … Doorgaan met het lezen van Vandaag in DSAvond: mannelijkheden.
'Totale onthouding van ieder genotsmiddel. Van zonsopgang tot zonsondergang. Geen drupje of kruimeltje in de mond. En nee, ook geen kusje of sigaretje. En dat dertig dagen lang. Is die purificatie van geest en lijf niet het grootste angstvisioen van onze kapitalistische consumptie-economie – als iedereen eraan zou meedoen?' Mohammed Benzakour doet in De Standaard van 6 … Doorgaan met het lezen van Leve het lichaam
Vandaag staat in De Standaard een interview met Domien Huyghe, regisseur van een nieuwe film, Zeevonk. Hij stelt in dat interview onder meer dat zijn regiedebuut alles te maken heeft met het vroege overlijden van zijn vader, die stierf toen hij ongeveer 15 jaar oud was. Zeevonk gaat over een tienermeisje dat zich na de dood van haar vader staande … Doorgaan met het lezen van De juiste afstand
Het is in de kringen waartoe ik mijzelf wel reken, en ook door anderen gerekend wordt, — die van de, zeg maar, 'linkse, kritische intellectueel' — niet bon ton om te zeggen, maar ik heb eigenlijk niets tegen een canon. Ik ken alle argumenten tegen het opstellen van een lijst met historische feiten, of tegen een lijst … Doorgaan met het lezen van Leve de canon
Opruimen, en dan een lezing tegenkomen uit 2008, en denken: Dit is nog steeds van toepassing. Volgens mijn gegevens hield ik die lezing voor wijlen 'De Leeswolf' — ik neem aan in Antwerpen, op één van de 'Dagen van de literatuurkritiek' (of hoe heette het ook alweer precies) die dat tijdschrift elk jaar organiseerde. De … Doorgaan met het lezen van Teruggevonden: over de criticus
Men kan niet niets zijn. 'Niets', was het antwoord dat ik vroeger op de lagere school gaf wanneer me gevraagd werd 'wat ik was' — bedoeld was: was ik katholiek of protestants? Andere mogelijkheden leken er toen nog niet te zijn. Ik was 'niets'. Ik wist toen niet eens dat mijn moeder 'eigenlijk' Nederlands Hervormd … Doorgaan met het lezen van Dagen in Berlijn 23: Nicht Nichts
‘Der Belgier kommt und muß parken’, zo werd mijn komst hier in de Schönhauser Allee een paar weken terug aangekondigd. Men moest mobiliseren. Er is hier tussen voor- en achterhuis een Innenhof waar auto’s geparkeerd staan, en waar ik vorige zomer de mijne kwijt kon, maar nu stond de Smart van Frau Spychala er nog. … Doorgaan met het lezen van Dagen in Berlijn 22: Der Belgier muß parken.
Sommige zaken lijken me zo simpel, dat ik niet begrijp waarom anderen er anders over denken. Ik trok mijn wenkbrauwen op toen ik las dat de verwaarlozing van bejaarden in de geprivatiseerde woonzorgcentra van Orpea tot verontwaardiging leidde bij onder andere politici. Het zijn toch juist de politici (van rechts en zogezegd links) die al … Doorgaan met het lezen van Vandaag in DSAvond: vooronderstellingen
Enige tijd geleden belde een bevriend auteur met de vraag of we nog eens konden praten over het typoscript van zijn nieuwe roman. Ik had zijn nieuwe roman al gelezen, maar nu, zei hij, had zijn uitgever het onzalige idee gehad er een ‘sensitivityreader’ overheen te laten gaan. Hij twijfelde nu toch over sommige passages. … Doorgaan met het lezen van Vandaag in DSAvond: edele aandriften, duistere verlangens
Inmiddels werd De vrouw die niet bestond gepresenteerd in de Gentse Minard Schouwburg. Het is een klein en kostbaar geluk dat de stad Gent de mogelijkheden schept om een boekpresentatie in een heus theater te organiseren, compleet met technici en barpersoneel, zonder dat je als auteur al op voorhand kapitaalkrachtig moet zijn. Zo'n avond wordt … Doorgaan met het lezen van Presentatie van ‘De vrouw die niet bestond’ — 2-2-22 (een reconstructie)
Tsitsi Dangarembga was moe. Ze had, zo begreep ik, een rondgang achter de rug langs Duitse boekhandels in heel het land, nadat ze eind oktober in Frankfurt de Friedenspreis des Deutschen Buchhandels 2021 in ontvangst had genomen. Toen ik na maar weer eens een rit met vertraging begin november in Berlijn arriveerde, zat ze in … Doorgaan met het lezen van Dagen in Berlijn 21: november 2021 (2): Tsitsi Dangarembga
‘Was für ‘n Geschmack ist denn das?’ Er bestaat iets wat ‘Berliner Schnauze’ heet, een brutale gevatheid die niet-Berlijners nogal eens op het verkeerde been zet. Ik had in de rokerige Musikkneipe Doors in de Knaackstraße net mijn vaccinatiebewijs laten zien: de QR code zoals die opgeslagen is in mijn Covid.be-app. De wat nors ogende … Doorgaan met het lezen van Dagen in Berlijn 20: november 2021 (1)
Deutschboden van Moritz von Uslar kocht ik een paar weken terug in boekhandel Uslar & Rai in de Schönhauser Allee in Berlijn. De boekhandel is opgericht door Edgar Rai, een auteur van literair werk, en Katharina von Uslar — inderdaad: familie van de auteur van Deutschboden, de zus, om precies te zijn, iets waar ik achter kwam … Doorgaan met het lezen van Deutschboden
Zullen we Jürgen C., de ‘dolgedraaide militair met raketwerper’, zoals deze krant kopte, nu eindelijk eens gewoon een terrorist noemen? Was Jürgen C. niet de bleekscheet die hij is, was hij niet extreemrechts, maar extreemlinks geweest – ik wed dat hij allang als terrorist geïdentificeerd zou zijn. Ik heb er geen studie naar verricht, maar … Doorgaan met het lezen van De juiste naam. In DSAvond.
Ik was een beetje teleurgesteld vanochtend toen ik de krant op de mat vond. Ik had verwacht dat De Standaard vandaag op zijn voorpagina toch op zijn minst ergens een regenboogvlaggetje verstopt zou hebben. Het is vandaag immers de Internationale Dag tegen Homofobie en Transfobie. Maar behalve een artikel over skeletonatlete Kim Meylemans, die het … Doorgaan met het lezen van Vlagvertoon. In DSAvond.
1. Johnson. Oktober in Berlijn — nu al voor het tweede jaar op rij. Dit keer niet in de Sundgauer Straße in Zehlendorf, maar net als afgelopen zomer in de Schönhauser Allee in Prenzlauer Berg, in het huis van Birgit Erdmann en Martin Schult. Ik was op voorhand bezorgd dat het me niet zou lukken … Doorgaan met het lezen van Dagen in Berlijn 19: Oktober
De storm duurde nog geen kwartier. ‘Unwetter’, had ik een half uurtje eerder al een moeder op straat tegen haar dochtertje horen zeggen, en dat ze snel op de fiets moest om op tijd thuis te raken. Noodweer. Niet meer dan een kwartier. Wij zaten op het terras van de Meierei in de Kollwitzstraße en … Doorgaan met het lezen van Dagen in Berlijn 18: Unwetter.
Tomtom kent geen ‘Bork am See’. We zijn juist vanuit Prenzlauer Berg naar Charlottenburg gereden om er Anette Daugardt op te pikken, wier voorstelling Trotz we gaan bekijken in, nou ja, in Bork am See, zo heb ik begrepen. Het ligt in de buurt van Kyritz an der Knatter, legt A. uit, een plaatsnaam waarbij … Doorgaan met het lezen van Dagen in Berlijn 17: Trotz
De ober op het terras van café Anna Blume op de hoek van de Sredzki- en de Kollwitzstraße legt op mijn tafeltje behalve het menu ook een pen en een papiertje waarop ik datum, tijd van aankomst, vermoedelijk tijdstip van vertrek, mijn naam, mijn telefoonnummer en mijn e-mailadres dien te noteren. Mocht zich op het … Doorgaan met het lezen van Dagen in Berlijn 16: het schommelen van de aardkloot
Duitsland was lange tijd een voorbeeldig schuldbewust land. Men zou voor minder. Zelfs een beetje zwaaien met de Duitse vlag werd lang als hoogst ongepast beschouwd. Over het ‘WM-Sommermärchen’, het zomersprookje tijdens de wereldkampioenschappen voetbal in 2006, wordt tot op de dag van vandaag met zorgelijke blik gepraat. Het Duitse team kwam toen niet verder … Doorgaan met het lezen van Schuld. In DS Avond
Nationalisme, dat is altijd een beetje knutselen, een beetje duwen en trekken, frommelen, buigen, en als het niet anders kan, is het met geweld een vierkant blok in een rond gat proberen te hameren, iets wat je ongeduldige kleuters wel eens ziet doen. Het valt ook niet mee. Je moet een hele geschiedenis verzinnen om … Doorgaan met het lezen van Hameren. In DS Avond.
In Duitsland barstte enige tijd terug het zoveelste kleine bommetje. Hengameh Yagoobifarah, columniste van de Tageszeitung, had een artikel geschreven waarin ze de Duitse politie stap voor stap ontmenselijkte en uiteindelijk naar de vuilnisbelt wenste, waar agenten onder huns gelijken zouden zijn. De Duitse minister van Binnenlandse Zaken, Horst Seehofer (een christendemocraat), geconfronteerd met het … Doorgaan met het lezen van Over de kwaal en de oorzaak. In DS Avond
Marc Reugebrink — De Inwijkeling 